بسمه تعالی

 

 تأثیر جهل بر مسؤولیت کیفری در حقوق ایران و اساسنامه رم

خادم حسین حبیبی

 

چکیده

جهل و اشتباه تصور خلاف واقعیتی است که در تشخیص هویت اشخاص و یا در تشخیص قانونی یا غیر قانون بودن اعمال و یا در تشخیص اوصاف اشیاء حاصل می گردد.

آثار حقوقی اشتباه در مسائل حقوقی و کیفری یک سان نیست. در مسائل مربوط به حقوق مدنی اشتباه ممکن است موجب فقدان رضا و در نتیجه موجب بطلان عقد گردد. ولی در مسائل مربوط به حقوق جزا اشتباه ممکن است رافع مسؤولیت کیفری مرتکب جرم گردد.

طرح بحث جهل و اشتباه در مسائل کیفری در این مقاله بر آن است که ببینیم شخصی که قصد ارتکاب جرم را نداشته و خطائی هم مرتکب نشده است ولی در اثر اشتباه، مرتکب عملی می شود که از نظر قانون جزا جرم است. آیا چنین اشتباهی عنصر روانی جرم را از عمل ارتکابی سلب کرده و رافع مسؤولیت کیفری فاعل جرم خواهد شد؟

پاسخ به این سؤال به جهت آنکه در اکثر قوانین جزائی اشتباه جزء عوامل زائل کننده مسؤولیت کیفری عنوان نشده بلکه به پیروی از اصل کلی جهل به قانون رافع مسؤولیت نیست، کار ساده و آسانی نیست. لذا برای بررسی و تبیین این مسأله به نظر می رسد که از طریق دقت در مفهوم حقوقی جهل و اشتباه و بحث در باره اقسام مختلفه اشتباه حکمی و موضوعی و اشتباه در تشخیص هویت اشخاص و یا در تشخیص عناصر تشکیل دهنده جرم، بهتر بتوان به سؤال فوق پاسخ داد که ذیلاّ به آنها خواهیم پرداخت.

 واژگان کلیدی:جهل، جهل حکمی، جهل موضوعی، مسؤولیت کیفری ،حقوق ایران ، دیوان کیفری بین المللی.

ادامه نوشته

گفتمان دانشجویی با موضوع: جایگاه حقوق بشر در قانون اساسی افغانستان

پوهنتون خاتم النبیین(ص) غزنی
دانشکده فقه و حقوق برگزار می نماید:
گفتمان دانشجویی با موضوع: جایگاه حقوق بشر در قانون اساسی افغانستان
دانشجویان محترم می توانند مقالات خویش را الی 25 میزان به دانشکده تحویل دهند

تبیین فقهی معاونت درجرم

تبیین فقهی معاونت درجرم

                                                                  خادم حسین حبیبی

چکیده 

یکی از مباحث عمده ومهم حقوق جزاي عمومي، بحث معاونت در جرم است. همان‌گونه که ميدانيم، در کنار مباشرت وشرکت در جرم که مداخله افراد در عنصر مادي جرم است، معاونين جرم کساني هستند که مرتکب خود عمل مجرمانه نمي‌شوند، ولي به يکي از صورتهايي که در قانون پيش‌بيني شده، مجرم يا مجرمين را در ارتکاب جرم کمک مي‌نمايند. واز نظر حقوقي نقش او يک نقش تبعي است. به عبارت ديگر همکار جرم است بدون اين‌که در عمليات مادي واجراي جرم شرکت کرده باشد.قواعد و مقررات مربوط به معاونت در جرم در حقوق جزاي افغانستان در ماده (۳۹)  قانون جزا اسلامي پيش‌بيني شده است.

معاونت در جرم، شرایط تحقق و مجازات آن در حقوق جزای اسلام  نیز مورد توجه قرار گرفته است. این بحث در کتب فقها و اصولین شیعه تحت عنوان «اعانت براثم» یا «تعاون براثم و عدوان» و در کتب فقها و اصولین اهل سنّت با عنوان «قاعدۀ سدّ ذرایع» مـطرح شده و دارای احـکام خــاصی می­باشد. برای بررسی دقیق معاونت در جرم یا گناه در حقوق جزای اسلام یا همان اعانت براثم، باید علاوه بر ارائۀ تعریف و طرق ارتکابی آن، به مطالعۀ این مسئله در آیات و روایات پرداخته و به نظریۀ فقها در این زمینه توجّه نمود.

کلید واژه  گان : اعانت، اثم ، سدَذرایع ، مجازات

 

ریاست دانشگاه خاتم النبیین (ص) شعبه غزنی

دانشگاه خاتم النبیین(ص) با درک ضرورتها و نیازمندیهای که در کشور و مخصوصا در ولایت غزنی احساس می کرد؛ برآن شد که شعبه ای از دانشگاه را در شهر غزنی؛ پایتخت فرهنگی جهان اسلام دایر نماید.

دراین راستا تلاش های لازم صورت گرفت تا سرانجام این شعبه در بهار ۱۳۹۱ با مجوز رسمی از وزارت تحصیلات عالی کشور؛ در شهر غزنی راه اندازه شد. بدیهی است که تلاش های عالمانه و سنجیده شده ای داکتر سجادی دراین راستا بسی قابل قدر و ارج گذاری می باشد.

جناب دکتر سجادی به غیر از اینکه به عنوان یک دانشمند با نام و نشان کشور در عرصه مسایل فکری و تئوریک تلاش های مجدانه و افتخار افرینانه ای داشته است؛ در صحنه سیاست و اجتماع هم جزء چهره برجسته و تاثیر گذار بوده و می باشد. درست به همین دلیل است که آقای سجادی برای درک ضرورت های مردمی که از آنان در سطح کشور نمایندگی می نماید و افتخار نمایندگی مردم این مرز و بوم را دارد؛ خواست که اقدام عملی و گام عینی خود در راستای خدمت گذاری به مردم خویش را برداشته باشد؛ شعبه ای از دانشگاه را دراین شهر دایر نمود.

مدیریت و ریاست این شعبه که درنوع خود تاثیر گذار می باشد به عهده جناب استاد خادم حسین حبیبی(ماستر حقوق جزاء و جرم شناسی) می باشد. استاد خادم حسین حبیبی نیز یکی از چهره های علمی و در عین حال فعال اجتماعی و سیاسی می باشد که هم اکنون در راستای خدمت برای مردم خویش در این شهر پرآوازه کشور علم خدمت برافراشته است تا باشد در آینده کشور؛ شاهد شکوه شکوفه های باشد که امروز او و یارانش و دوستانش در گلستان دانشگاه خاتم النبیین (ص) در زیبا شهر باستانی غزنه به پرورش نشسته است.

ششمین جشنواره آغاز سال تحصیلی۹۶ و تجلیل از دانشجویان برتر سال۹۵ شعبه غزنی پوهنتون خاتم النبیین

در بیست و هفتمین روز از بهار طبیعت، دانشگاه خاتم النبیین شعبه غزنی، ششمین جشنواره آغاز سال تحصیلی۹۶ و تجلیل از دانشجویان برتر سال۹۵ خود را برگزار نمود. این محفل، با شکوه هرچه تمامتر و با حضور ریاست شعبه غزنی جناب دکتر حبیبی، انجنیرعبدالکریم متین والی غزنی، پوهندوی محمدبایر درمل ریاست پوهنتون غزنی، آقای دانش ریاست پوهنتون تخنیکی انجینری غزنی، آقای عابد ریاست معارف، آقای سروری و فاطمه رحیمی وکلای شورای ولایتی غزنی، مولوی محمد اسماعیل روحانی رئیس شورای سرتاسری علمای غزنی، آقای اصغری رئیس علمای شیعه، داکتر فایض مسئول BDN ،‌ مسئولین امنیتی، اساتید شعبه غزنی پوهنتون خاتم النبیین، اصحاب رسانه های غزنی و دانشجویان و اولیای آنها در ساختمان شماره ۲ این پوهنتون و با برنامه های متنوع برگزار گردید.

 بخش اول: با تلاوت آیات نوربخش وحی و پخش سرود ملی کشور، اولین سخنران محفل ریاست شعبه غزنی جناب دکتر حبیبی بود که ضمن خوش آمد گویی به حضار به نکات مهم زیر اشاره نمود:

  1. کشورهای مدرن و کشورهای در حال توسعه ی جهان امروز به شدت بدنبال پیشرفت در عرصه های مختلف در سطح ملی و بین المللی هستند؛ اطلاعاتی مفید و مهمی را در مورد رتبه بندی دانشگاههای جهان از نظر اعتبار علمی جهانی ارائه داد و گفت:

امروز بیش از ۲۵ روش متفاوت رتبه بندی دانشگاه ها در سطح ملی و بین المللی ارایه شده است که از آن جمله می توان معیار رتبه بندی را نشریه آموزش عالی تایمز لندن، روش رتبه بندی دانشگای شانگهای چین، مرکز تحقیقات ملی اسپانیا، یو اس نیوز امریکا و نظام رتبه بندی سازمان کنفرانس اسلامی را نام برد که در رنکینگ رتبه بندی یو اس نیوز امریکا در سال ۲۰۱۷ هزار دانشگاه برتر دنیا مورد ارزیابی قرار گرفت که دانشگاه هاروارد امریکا در رتبه اول جهانی،  دانشگاه استنفورد امریکا رتبه دوم، انستیتوت فناوری ماساجوست امریکا رتبه سوم، دانشگاه کامبریج انگلستان رتبه چهارم، دانشگاه آکسفورد انگلیستان رتبه پنجم، دانشگاه های برتر جهان قرار گرفتند.

در میان کشورهای آسیایی سه دانشگاه رتبه برتر را  از آن خود کرده اند، دانشگاه توکیو رتبه ۴۴ جهانی ورتبه اول آسیا، دانشگاه ملی سنگاپور رتبه ۵۰ جهانی و دوم آسیا، دانشگاه پکینگ چین  رتبه۵۳ جهانی و سوم آسیا را دارند.

اما در جمع کشورهای منطقه، کشور ترکیه به لحاظ تعداد دانشگاه های برتر رتبه اول، ایران رتبه دوم و عربستان رتبه سوم را دارند، که از لحاظ مقاله ISI ترکیه رتبه اول، ایران رتبه دوم و مصر رتبه سوم می باشد.

درمیان فهرست یک هزار دانشگاه جهان، نامی از دانشگاه های افغانستان وجود ندارد، درحال که دانشگاه کابل در کنار دانشگاه های توکیو ژاپن، پکینگ چین و تهران جزء چهاردانشگاه برتر آسیا بود که در سال۱۳۱۱ تاسیس گردید.

۲    نکته مهم دیگر ریاست شعبه غزنی مربوط به بحث تضمین کیفیت وزارت تحصیلات بود. ایشان دربخشی از سخنانش اضافه نمود که وزارت تحصیلات عالی در برنامه اعتباردهی و تضمین کیفیت در سال گذشته میان دانشگاههای کشور را آغاز نموده که در سال ۹۵ از سوی این وزارت پوهنتون خاتم النبیین در میان دانشگاه های خصوصی به عنوان رتبه دوم بعد از دانشگاه امریکایی افغانستان معرفی نموده است.

۳    در بخش دیگر از سخنان خود به سطح کیفی اساتید کدری مشغول در این مرکز علمی اشاره نمود و تاکید کرد که پوهنتون خاتم النبیین با بهترین کدری علمی با درجه دکتری و ماستری، کیفیت بالای آموزشی و پژوهشی در خدمت دانشجویان عزیز می باشدکه مهارت کافی در عرصه های آموزشی و پژوهشی دارند.

۴   دکتر حبیبی در بخش دیگر از سخنان خود به مزایا و امکانات این مرکز علمی اشاره نمود و گفت: تلاش شده که آموزش در این مرکز با صنوف مجزای دختر و پسر برگزار می شود و گروههای نیمه روزی و مولوی صاحب ها و روحانیون با تخفیف قابل ملاحظه ای مشغول تحصیل هستند.

یکی از سخنرانان برنامه انجینر عبدالکریم متین بود که از مسئولین پوهنتون خاتم النبیین سپاس وقدردانی نمود که این فرصت را برای جوانان در این ولایت فراهم کرده است وی گفت دراین مرکز علمی از همه جای آن علم می بارد.

 

فاطمه رحیمی یکی از وکلای شورای ولایتی نیز پوهنتون خاتم النبیین را در بخش منابع انسانی از برجسته ترین پوهنتون کشور گفت واز مسئولین این پوهنتون نسبت به راه اندازی این مرکز علمی سپاسگزاری نمود.

 

مولوی محمد اسماعیل روحانی رئیس شورای سرتاسری علمای غزنی نیز در این محفل به ارزش علم اشاره کرده و خاتم النبیین را یکی از مزاکز خوب علمی کشور در راستای خدمات تحصیلات عالی به جوانان و علم دوستان این ولایت دانست.

بخش دوم: اهدای لوح تقدیر و تجلیل از برترین ها بود. در این برنامه، لوح تحسین به دانشجویان برتر سال تحصیلی۱۳۹۵، دانشجویان برتر کانکور۱۳۹۶ و دیپلم فراغت دانشجویان که درسال تحصیلی۱۳۹۴ فارغ شده بودند با حضور مقام ولایت و بزرگان دولتی و غیر دولتی اهدا گردید.

برنامه با دعای مولوی قریشی یکی از استادان ثقافت اسلامی این شعبه پایان یافت.

آمریت فرهنگی_تربیتی غزنی