تبیین فقهی معاونت درجرم

                                                                  خادم حسین حبیبی

چکیده 

یکی از مباحث عمده ومهم حقوق جزاي عمومي، بحث معاونت در جرم است. همان‌گونه که ميدانيم، در کنار مباشرت وشرکت در جرم که مداخله افراد در عنصر مادي جرم است، معاونين جرم کساني هستند که مرتکب خود عمل مجرمانه نمي‌شوند، ولي به يکي از صورتهايي که در قانون پيش‌بيني شده، مجرم يا مجرمين را در ارتکاب جرم کمک مي‌نمايند. واز نظر حقوقي نقش او يک نقش تبعي است. به عبارت ديگر همکار جرم است بدون اين‌که در عمليات مادي واجراي جرم شرکت کرده باشد.قواعد و مقررات مربوط به معاونت در جرم در حقوق جزاي افغانستان در ماده (۳۹)  قانون جزا اسلامي پيش‌بيني شده است.

معاونت در جرم، شرایط تحقق و مجازات آن در حقوق جزای اسلام  نیز مورد توجه قرار گرفته است. این بحث در کتب فقها و اصولین شیعه تحت عنوان «اعانت براثم» یا «تعاون براثم و عدوان» و در کتب فقها و اصولین اهل سنّت با عنوان «قاعدۀ سدّ ذرایع» مـطرح شده و دارای احـکام خــاصی می­باشد. برای بررسی دقیق معاونت در جرم یا گناه در حقوق جزای اسلام یا همان اعانت براثم، باید علاوه بر ارائۀ تعریف و طرق ارتکابی آن، به مطالعۀ این مسئله در آیات و روایات پرداخته و به نظریۀ فقها در این زمینه توجّه نمود.

کلید واژه  گان : اعانت، اثم ، سدَذرایع ، مجازات