X
تبلیغات
مسائل حقوقي - جرايم عليه اشخاص با رويکرد قانون جزاي افغانستان ( قسمت اول)

دسته دوم جزای اختصاص است که این رشته نسبت به حقوق جزای عمومی قدیمی ترا است.که درجزای اختصاصی ازمجازات جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص ،عوامل سالب مسولیت کیفری ،همکاری درارتکاب جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص،راههای ثبوت جرایم عیله تمامیت جسمانی اشخاص ،سایرجرایم عیله اشخاص که بطورخلاصه مطرح میکنم.

فصل اول:عنصرمادی جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص:

عنصرمادی جرم رانمی توان ،تنهاشامل رفتاری که ازمرتکب سرمی زنددانست،بلکه عنصرمادی جرم دارای جزمی باشد،که بدون تحقق کامل انها عنصرمادی به وجودنیامده ودرنتیجه جرم موردنظررخ نمی ده.

 

- رفتارفیزیکی درجرایم تمامیت جسمانی اشخاص

- شرایط واوضاع واحوال لازم برای تحقق جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص

-نتیجه حاصله

الف-رفتارفیزیکی درجرایم تمامیت جسمانی اشخاص:

رفتارفیزیکی که میتواندفعل یاترک فعل یاعدم انجام کاری که قانون برعهده یک فرد مکلف گذاشته است ارتکاب می یابند دربرخی مواردقانونگزارازفعل یاترک فعل نیست ،بلکه حالت ووضعیت خاص رادارای وصف مجرمانه است مثلا همراه داشتن سلاح ،موادمخدر،مشروبات الکلی،الات ووسایل مخصوص قماروغیره...

که میتوان همین رفتارفیزیکی رادرقوانین سایرکشورهامشاهدکردازجمله موا232(بند1)قانون جزافرانسه و323قانون جزای المان نام برد.البته در فرانسه ترک فعل نمی تواند موجب مسولیت کیفری درقبال ارتکاب مجرم گردد.بلکه صرفا موجب می شودکه مرتکب به دلیل عدم کمک به شخص مواجه باخطرمحکوم گردد.دربرخی نظام های حقوقی ،برای تعین تکلیف درموردمسولیت ترک فعل بین حالتهای مختلف قایل به تفضیل می شود انهاصرف ترک فعل راموجب انتساب نتیجه حاصله نمی داندمثال صرف اینکه شخص،چه باسونیت وچه ازروی سهل انگاری،دست درازنکرده کودک خردسالی راازحوض که ان افتاده است بیرون نمی کشدکه موجب انتساب نتیجه حاصله نشده مسولیت نداردوصرفابه ارتکاب جرم خاص عدم کمک به اشخاص نیازمندودرمعرض خطرکه درقوانین بعضی ازکشورهاامده محکوم میگردد.دلیل این امرنظراشخاص چون پروفسور(ویلیامز)که طرفدارفردگرای میباشد.ان است که باپیش بینی چنین جرمی درواقع یک وظیفه اخلاقی به یک وظیفه قانونی تبدیل می شودکه این امربرافزایش شدید حجم کارمامورین انتظامی ومحاکم که دخالت نابجادرازادیهای افراد راپدیدمی اوردزیرابدین وسیله ازاشخاص انتظارمی رود که بافراموش کردن راحتی واسایش خودهرجاشخص نیازمندکمکی رایافتندبه یاری اوشتافته ودرغیران صورت نه تنهااخلاقاسرزنش شوندبلکه باضمانت اجرای کیفری هم مواجه گردند.همچنان که درماده 27 ق.ج.ا امده است {عبارت ازارتکاب یاامتناع عمل مخالف قانون است به نحوی که این عمل منجرت به نتیجه جرمی می گردیدورابطه سبیت بین عمل ونتیجه موجب شده باشد.

عنصرمادی جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص :ازنظرمقننن افغانستان ارتکاب عمل ممنوع است به شرط وجودرابطه بین عمل ونتیجه مجرمانه به تعبیردیگرعنصرمادی به تحقق دوچیزاست :- ارتکاب – انتساب

-         ارتکاب :

اعم ازانکه ارتکاب بصورت ایجابی باشدچنانکه قانونگذاردرمورد مانند344 دربحث ایتلاف مال درمواد 391 دررابطه بابی حرمتی اموات وقبورمصادیق ازجرم فعل راذکرنموده است یاانیکه این ارتکاب درقالب ترک فعل باشدچنانکه قانونگذارچون درموادبند1ماده 357 وبند4 ماده 358 وبند1359 مصادیق اران راذکرنموداست .

شرط انتساب :

به این معناکه زمان نتیجه مجرمانه منصوب به فعل مجرمانه شخص نباشدان شخص مجرم شمرده نمیشود.چنانچه که دربند1 ماده 28 ق.ج.ا اورده است :شخص ازجرمی مه نتیجه عمل جرمی ازنباشدمسول شناخته نمی شود.

یکی دیگرازشرایط رفتارفیزیکی مباشرت یاسبیت یارابطه سببیت میباشدکه دراین رابطه سه حالت وجوددارد.

-          یک سبب باعث ایجادمسبب میشود ،چندسبب باعث ایجادمسبب ویانبیجه مجرمانه توسط سبب ومباشرمیشود که دررابطه باسومی سه حالت وجوددارد: 1- مباشراقوی ازسبب 2- سبب ومباشرمساوی 3- سبب اقوی ازمباشر،دردوحالت اول مباشروسبب مباشرضامن است امادرحالت سوم سبب ضامن میباشد.

عمل مادی یاغیرمادی گاه ممکن است عمل ارتکابی فردیک تاثیر ملموس وقابل رویت برجسم قربانی باقی گذارد این اثرمی تواندبردگی ،شگستگی یابرعکس عمل ارتکابی بدون اثرظاهرمی باشدمثلا ایجادترس،هراس وغیر.... عمل اول رامی توان یه فاعل نسبت داده وی راموردمجازات قرارداد امادرمورددوم اگرکسی بااعمالی مثل فریادکشیدن ،خبرناگواردادن میتوان ان شخص محکوم نمودیاخیر؟دراین رابطه دونظریه وجوددارد:نظریه اول دونالد،حقوقدان معرف اسکاتلندی معتقداست ترساندن کسی بطورکه باعث اضطراب وسپس مرگ وی شود قتل محسوب نمی گرد.نظریه دوم هیوم واکسون برخلاف مک دونالد احرازرابطه سببیت راغیرممکن بوده است به اینکه محکه بطورکلی تحقق قتل به وسیله هراس وشوک راردکرده باشد.معتقدندکه قانون تفاوتی بین شیوههای مختلف ازبین بردن افراد نمی گذارد.

بدیهی است ،برای محکوم کردن مرتکب به ارتکاب خیانت ،صغیر،بیماری،جنون ناگاهی ویاترسوبودن قربانی شرط نیست ،هرچندکه اثبات وجودرابطه سببیت بین فعل مرتکب وجنایت حاصله دراین گونه موارد اسانتراست .بدین ترتیب درتحریرالوسیله دراین گونه مواداصل برمسولیت مرتکب گذاشته شده وعدم استنادجنایت به فعل وی نیازمنداثبات دانسته شده است درصورت که درغیراین حالات اصل برعدم استناد قتل به مرتکب گذاشته شدوجودان نیازمنداثبات دانسته شده است .

ب:شرایط واوضاع واحوال لازم برای تحقق جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص :

جرایم که موردبحث مااست یعنی توسط انسان علیه انسان دیگربوجودمیایدبدین ترتیب انسان بودن ،دیگری بودن ومحقون الدم بودن قربانی جمله شرایط مهم تحقق این جرایم می باشند.

انسان بودن قربانی منظوران است یک شحص زنده جنایت علیه اجساد یامردگان واین امردرتمام کشورهای دیگرموردقبول بوده مثلادیوان عالی کشورفرانسه درموردراننده ای که پس اززیرگرفته شدن عابری به وسلیه راننده ریگرازروی جدبی جان اوگذاشته بود،حکم به ارتکاب قتل غیرعمدی مسامحه امیزنداد شرط دیگران توجه  جرم باید شخص دیگرمیباشد منظوراین شرط ان است که درجرایم علیه اشخاص قربانی جرم باید شخص دیگرغیرازخودمرتکب باشد.ایراد ضرب وجرح به خودیاخودکشی هرچندازلحاظ شرعی گناه بزرگی است .لیکن ازنظرقوانین کیفری افغانستان جزموادخاص جرم محسوب نمی شود.اجمله این مواد بند1ماده 12 قانون جزای عسکری مصوب 1387 است هرگاه منسوب عسکری ازانجام خدمت وظیفوی به وسیله وارد نمودن ضررعمدی به صحت خود،تمارض ،ارایه اسنادمزور،تطمیع شخص موظف باحلیه وفریب دیگری علیرغم جرم نبودن خودکشی دیگران ،این مساعدت افراد به ویژه صاحبان حرفه های مرتبط باپزشکی به خودکشی به موجب بخش دوم همان قانون ،باحداکثرچهارده سال حبس قابل مجازات است .

وشرط سوم محقون الدم بودن قربانی است ،جرایم جسمانی علیه اشخاص ،اعم ازقبل ایراد ضرب وجرح،درصورتی به قوع می پیوندندکه جسم وجان قربانی موردحمایت قانون قرار داشته باشد.درغیراین صورت ،یعنی هرگاه وی یه تعبیرفقهی مهدورالدم محسوب شود،یابه موجب تعبیری که درحقوق انگلستان بکاررفته است مثلا سربازدشمن درحال جنگ باانگلستان باشدضارب باقتل رانمی توان به ارتکاب این جرایم محکوم کرد.

-         ج:شراط نتیجه حاصله

جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص جزء جرایم مطلق نمی باشند،بلکه منتهی شدن رفتارمرتکب به نتیجه خاص لازمه تحقق این جرایم است

-          جرایم علیه مادون نفس ،جرایم علیه مادون نفس که مطابق امار بعضی ازکشورهاحدودپنج درضدجرایم گذارش شده به پلیس راتشکیل میدند،نتیجه ای که حاصل می شود کمترازمرگ قربانی است،بنابرین ،مجازات این جرایم هم ازمجازات معمولا رابطه مستقیم باشدت صدمه وارده به قربانی دارد. برای مثال ، اصلاحات «قانون » قرانسه درسال 202 بطورکلی جرم خشنونت علیه افراد راجانشین انواع موجوددرقوانین قبلی که دراین جرم شامل اعمال مستقیم وغیرمستقیم صدمه اعم ازجسمی ویاروحی ،به قربانی شده وشدت انهابراساس طول مدت ناتوان شدن قربانی ازانجام براساس میزان شدت انهاوطول مدت ناتوانی قربانی ازانجام کار«قانون جزای» فرانسه تعیین شده است .

میران صدمه حاصله ازجرایم علیه مادون نفس عامل مهمی برای تعیین میزان شدت جرم ومجازات درحقوق افغانستان وسایرکشورها می باشد.

-          جرایم علیه نفس (قتل ) نسگین ترین جرم علیه اشخاص جرم قتل است که صدمۀ حاصل ازآن برای قربانی قایل جبران نمی باشد .این صدمه عبارت ازمرگ قربانی است .شیوه وابزارکه باسلاح اتشین ، سلاح اهنین ، خفه کردن ، مدراتش انداختن وغیره همراباشد . بدین ترتیب ، برای محکوم کردن کسی به ارتکاب قتل درهمۀ  نطام های حقوقی ف صرف اثبات وقوع رفتارخاصی ازمتهم ورخ دادن مرگ قربانی کفایت نمیکند بلکه علاوه بران ، وجودرابطۀ سببیت بین این دونیز باید اثبات شود این امرصرفابانشان دادن اینکه اگررفتارمتهم نبود، مرگ رخ نمی داد. اثبات نمی شود بلکه باید رابطۀ سببیت موثربین این دواثبات شود.مثلا شخصی سگ خودرابدون قلاده به خیابان می اورد ، بچۀ شیطانی سنگی رابه طرف سگ پرتاب می کند .سگ ترسیده وبه وسط سرک می رود ،موتوان ای که درسمت خلاف می راند، برای پرهیزازبرخورد باسگ ، اشترنگ خودرامی چرخاند وبه عابران که ازمحلی غیرازمحل خط کشی مخصوص عبورعابران ازعرض خیابان می گذشته است برخوردمی کند عابررابه شفاخانه می رسانندکه براثرترزیق داوی غلط ازسوی نرس جان فوت می کند بایهی است اگرهریک ازپنچ عامل دخیل درحادثه فوق نمیبود قربانی نمی مرد .

-          شروع به ارتکاب جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص یکی دیگرازنتیجه حاصله میباشد .هرکس قصد ارتکاب جرمی راداشته وازاقداماتی که فقط مقدمۀ جرم بوده وارتباط مستقیم باوقوع ان ندارد هم فراتررفته و

-          عملاعملیات اجرایی جرم شود، بارممکن است به نتیجه مورد نظرخود نرسد .

-          مثلا اقدام قاتل باضارب بالقوه، درست شلیک گلوله ، توسط افراد پلیس جلوگیری شود یاحتی نیزشلیک شده ، برخلاف انچه که مورد نظرضارب بوده است مانعی وجود داشته باجرم مورد نظر صورت نگیرد طبق ماده 29 ق .ج .ا درشروع به جرم عبارت است ازاغازبه اجرای فصل به قصد ارتکاب جنایت یاجنحه به نحوی که نظربه اسباب خارج ارارادۀ فاعل اثاران متوقف یاخنثی نشده باشد.

البته دراکثرکشورهاشروع به ارتکاب جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص ، به ویژه قتل ، جرم وقابل مجازات دانسته شده است .


موضوعات مرتبط: حقوقی

تاريخ : جمعه نهم دی 1390 | 7:31 بعد از ظهر | نویسنده : خادم حسین حبیبی |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.