X
تبلیغات
مسائل حقوقي - حقوق جزاي عمومي (1) افغانستان

·        حقوق جزا

حقوق جزا اگرچه به عنوان گرایشی از حقوق عمومی مطرح بوده است. اما امروزه به عنوان علمی مستقل موضوعات آن مورد بررسی قرار می گیرد. در واقع در حال حاضر علم جزا ضمن بررسی و معرفی اعمال خلاف قانون و و اکنش های در نظر گرفته شده در تقابل ارتکاب چنین اعمالی به شناسایی و بررسی کلیه مسائل و محور جرم و مجازات و بزهکار می پردازد. بر همین مبنا موضوعات و مسائل علم جزا را می توان شامل جرم شناسی، کیفرشناسی، اصول محاکمات کیفری، سیاست جنائی، روان شناسی جنایی و..... دانست.

موضوعات حقوق کیفری

·        حقوق جزای عمومی

حقوق جزای عمومی به عنوان مادر و شالوده حقوق کیفری در صدد معرفی اصول و قواعد کلی لازم الرعایه در نظام کیفری است. این شاخه از حقوق کیفری ضمن تعریف پدیده مجرمانه و شناسایی مرتکبین رفتار مجرمانه به بررسی شرایط تحقق جرم و مسؤلیت کیفری مرتکبین پرداخته عوامل مؤثر بر مسؤلیت مرتکبین و شرایط تحقق پدیده مجرمانه را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد و در نهایت به تعریف واکنش اجتماعی پرداخته، اقسام مجازاتها را از دیدگاههای مختلفی بررسی و اهداف اعمال کیفری را بیان می نماید. در واقع می توان موضوع حقوق جزای عمومی را به طور کلی در سه محور بررسی نمود: ا. جرم و شرایط حاکم بر آن، 2. مرتکبین رفتار مجرمانه 3. مسؤلیت کیفری، واکنش اجتماعی و مسائل خاص آن.

·        حقوق جزای اختصاصی

در حقوق جزای اختصاصی همانگونه که از عبارت آن بر می آید به طور خاص و اختصاصی شرایط تحقق هریک از جرایم بررسی و عوامل مؤثر و قواعد لازم الرعایه در تحقق جرایم، مورد شناسایی قرار می گیرد. لذا حقوق جزای اختصاصی را به شاخه ای از حقوق کیفری تعریف می نمائیم که ارکان و شرایط خاص شکل گیری جرایم تصریح شده در نظام کیفری را پس از تعریف هریک از جرایم مورد بررسی قرار می دهد. اینکه قتل به چه معنا است و شرایط شکل گیری آن چیست در حقوق جزای اختصاصی معرفی و بررسی می گردد.

·        اصول محاکمات کیفری

شرایط، اصول و قواعد رسیدگی به اتهام اشخاص و معرفی مرجع صالح به رسیدگی در علم اصول محاکمات کیفری مورد بحث قرار می گیرد. تعیین صلاحیت و تعریف صلاحیت و اقسام آن از جمله مباحث مهم علم جزاست که در علم اصول محاکمات کیفری بررسی می گردد.  این علم را می توان چنین تعریف نمود: اصول محاکمات کیفری علمی است که شرایط و چگونگی تعقیب مظنون و رسیدگی به اتهام وی در مرجعی صالح پس از انجام تحقیقات لازم و در نهایت اجرای مجازات را بررسی و معرفی می نماید.

·        حقوق بین المللی کیفری

در پایان جنگ جهانی دوم، رشته جدیدی به نام حقوق بین المللی کیفری پا به عرصه حقوق کیفری گذاشت. حقوق کیفری بین المللی (حقوق جزای بین الملل خاص) باید از حقوق بین الملل کیفری (حقوق جزای بین الملل عام) تمیز داده شود. در حالی که حقوق بین الملل کیفری خصوصیت بین المللی دارد، حقوق کیفری بین المللی به حقوق داخلی مربوط می شود. مفهوم حقوق کیفری بین المللی مربوط به آن قسمت از حقوق جزای داخلی است که یک عامل برون مرزی در آن وجود دارد. این عامل برون مرزی یا به محل وقوع جرم مربوط است و یا به تابعیت مرتکب جرم.[1]

·        حقوق جنائی یا علوم جنایی

در ادوار پیش از قرن 18 به مسائلی چون شخصیت بزهکار، چگونگی اعمال واکنش اجتماعی مناسب، مطالعه و تحقیق پیرامون مسائلی چون جرم یابی، ارائه راهکارهای مناسب جهت مقابله با جرم و پیشگیری از وقوع آن پرداخته نشده و تنها راه حل مقابله با جرم را اعمال مجازاتهای سنگین می دانستند.

علی رغم استفاده و اعمال مجازاتهای شدید، نظام کیفری نتوانسته بود سیر صعودی منحنی بزهکاری را متوقف نماید. بلکه بلعکس با شدت مجازاتها میزان ارتکاب جرم نیز رو به افزایش بوده است. همین امر موجب گردید که در اواخر قرن 18 و اوایل قرن 19  رشته های جدیدی که هریک با رویکرد و روش خاص خود پدیده مجرمانه را مطالعه و با آن بر خورد می کنند، متولد و به صفت جنایی متصف شدند. رشته ها و گرایشهای علوم جنایی با مطرح نمودن تئوری و قواعدی چون رفع مجازاتهای سنگین، باز پروری بزهکاران، حمایت کیفری و غیر کیفری از بزهکار و بزه دیده، شناخت وبررسی میزان اثر گذاری کیفرهای وضع شده در قوانین موجود و پیشنهاد روش های جدید اعمال کیفر در عرصه علم جزا و نظام کیفری مطرح نمودند.

باتوجه به مطالب مذکور می توان، موضوعات علوم جنایی را بررسی و شناخت مجازاتها و کیفرهای مناسب پس از ارائه طرق کشف جرم  و جرم یابی با ارائه راهکارها و سیاسیت های لازم دانست. لذا می توان موضوعات حقوق جنائی را در محور کیفرشناسی، جرم یابی وسیاست جنایی بررسی نمود.

موضوعات حقوق جنائی

یک) کیفر شناسی

علم کیفر شناسی به عنوان شاخه ای از علوم جنائی دارای سه رشته عمده و مرتبط با یکدیگر می باشد: مطالعه نحوه وضع و تنظیم قوانین کیفری که همان قانونگذاری کیفری را شامل می گردد، به همراه بررسی شیوه های محاکمه و تعیین کیفر یا شرایط و چگونگی محکومیت کیفری، در نهایت بررسی چگونگی اعمال ضمانت اجراهای کیفری یا اجرای مجازات را شامل می شود.

باتوجه به مطالب فوق کیفر شناسی را عمل بررسی چگونگی اعمال مجازات و یافتن واکنشهای مناسب با توجه به جمیع شرایط ارتکاب جرم از سوی مرتکب در جهت بازدارندگی وی از ارتکاب مجدد جرم و پیشگیری از وقوع جرم دانست.



[1] همان، ص 193.


موضوعات مرتبط: حقوقی

تاريخ : چهارشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1390 | 9:35 بعد از ظهر | نویسنده : خادم حسین حبیبی |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.